Headerbilde tilskuddsordningen

Tilskudd til klimatilpasning

Miljødirektoratet skal bidra til å styrke klimatilpasningsarbeidet i Norge. Vi forvalter en tilskuddsordning for klimatilpasning i kommuner og fylkeskommuner.

Midlene skal gå til å øke kunnskapen om hvordan klimaendringene berører kommunens eller fylkeskommunens ansvarsområder, og til utredninger om hvilke tiltak kommunen må sette i verk for å møte klimaendringene.

Søknadsfrist er 15. februar hvert år. Informasjon om og vilkår for tildeling av tilskudd vil offentliggjøres i god tid før søknadsfristen.

Ressurser

Trenger du hjelp?

Spørsmål til søknaden kan rettes til Miljødirektoratet ved:

Seniorrådgiver Einar Flaa, telefon: 901 23 911
Seniorrådgiver Roar Skuterud, telefon: 986 51 306

Andre relevante tilskuddsordninger

Til sammen 19 kommuner og fylkeskommuner mottar tilskudd til arbeidet med klimatilpasning i 2018. Kommunene mottar til sammen 6,4 millioner kroner fra tilskuddsordningen for klimatilpasning som Miljødirektoratet forvalter på vegne av Klima- og miljødepartementet. Les mer om årets tildeling her: 

Akershus: 

  • Akershus fylkeskommune, Interregionalt samarbeidsprosjekt om overvannsproblematikk
  • Asker kommune, Klimatilpasningstiltak på overvannssystemer 
  • Bærum kommune, Pilotprosjekt for behandling av overvann
  • Nesodden kommune, Kartlegging av flomveier i Nesodden kommune

Finnmark:

  • Lebesby kommune kultur, Kartlegging av klimatilpasningsarbeid mot 2050

Hordaland:

  • Osterøy kommune, Sårbaranalyse for Osterøy kommune

Nordland: 

  • Bodø kommune, Kartvisualisering av havnivåstigning, Bodø kommune
  • Vågan kommune, Avløpsproblematikk knyttet til klimaendringer

Oslo: 

  • Oslo Kommune, Studie av skadeomfang og kostnad ved ekstremnedbør

Rogaland:

  • Haugesund kommune, Fagdag om klimatilpasning - kommunene på Haugaland
  • Sandnes kommune, Klimatilpasning i Sandnes

Sogn og Fjordane.

  • Gloppen kommune, Havnivåstigning og sikringstiltak for Sandane

Trøndelag: 

  • Skaun kommune, Utarbeiding av digitalt kart som viser flomveier
  • Stjørdal kommune, Flomanalyse for sentrum
  • Trondheim kommune, Klimatilpasning og konsekvensområde ytre miljø

 Vest-Agder:

  • Farsund Kommune, Forprosjekt - Flomsikkring Nesheimvassdraget
  • Vest-Agder fylkeskommune, Klimasikring av listeførte kirker på Agder
  • Kristiansand kommune, Klimatilpasningsstrategi for nye Kristiansand
  • Lyngdal  kommune, Jordmor bekken

 

Kvinesdal og Drammen er to av til saman 15 kommunar og fylkeskommunar som får tilskot til arbeidet med klimatilpassing i 2017. Til saman får kommunane 6,4 millionar kroner frå tilskotsordninga for klimatilpassing som Miljødirektoratet forvaltar på vegner av Klima- og miljødepartementet. 

Styrke kommunane sin kunnskap

Det er tredje år på rad Miljødirektoratet deler ut tilskot til klimatilpassingsarbeid i kommunane. 
-Midlane skal gå til å auke kunnskapen om korleis klimaendringar rører kommunen eller fylkeskommunen sine ansvarsområde, eller utgreiingar om kva tiltak kommunane må setje i verk for å møte klimaendringane, seier Ellen Hambro.

Handtering av meir vatn

Framover i dette hundreåret er nedbørsmengda i Noreg venta å auke med ytterlegare 20 prosent, og nedbørsmengdene blir meir intense og kjem hyppigare.

Meir nedbør og meir ekstreme nedbørshendingar er ei utfordring for mange kommunar. Handtering av, flaum, overvatn, og havnivåstigning, er det dei alle fleste har fått stønad til frå årets tilskotspott.

Kvinesdal kommune har fått stønad til å utføre ein bølgjestudie. Kommunen skal oppdatere føresegna i arealdelen til kommuneplanen etter at nytt kunnskapsgrunnlag for havnivåstigning og stormflo blei publisert i 2015. Kommunen har fått stønad til å utgreie kva tyding bølgjar vil ha ved utforming av føresegn om byggjehøgd over havet i områderegulering for Feda. Kvinesdal er fyrste kommune som får stønad til ein slik studie.

Drammen kommune har fått tilskot til å undersøkje korleis eit nyetablert regnbed, med plantar som likar mykje vatn, fungerer. Dei skal mellom anna undersøkje kor mykje vatn regnbedet tek unna, kor mykje forureining som blir akkumulert i jorda, om regnbedet har reinseeffekt på tungmetall og salttoleransen til dei ulike plantene.

Prosjektet skal blant anna gi verdifull erfaring til andre planlagte prosjekt med regnbed i Drammen.

Kristiansand kommune har fått stønad til arbeid med ein klimatilpassingsstrategi. Kommunen skal utgreie effektane eit endra klima kan få for blant anna arealbruk og byutvikling, helse, naturmiljø og infrastruktur. Strategien vil bli eit grunnlagsdokument for kommuneplanen i Kristiansand, og det leggjast opp til deling av erfaringar til nabokommunane.

Ringverknader

Årets tildeling viser at tilskot til prosjekt i ein kommune gir ringverknader til andre kommunar.

I 2015 fekk for eksempel Asker og Bærum stønad frå tilskotsordninga til arbeid med å lage ein plan for korleis kommunane kan ruste seg mot ekstremnedbør. I år følgjer Asker opp med ei utgreiing av elva Hegga i Heggedal sentrum. Resultata av arbeidet skal delast med nabokommunen, Røyken, som mottok midlar i 2016 for kartlegging lenger ned i vassdraget.

Fylkeskommunen i Østfold hentar inspirasjon frå ei vellukka samarbeidsform i Trøndelag og dannar sitt eige kommunenettverk. Nettverket skal styrkje kommunane sitt arbeid og interkommunale samarbeid med klimatilpassing.

I nettverket skal kommunen arbeide med risiko- og sårbarheitsanalyser, innarbeiding av klimatilpassing i det kommunale plan- og verkemiddelapparatet og lage oversikt over relevante klimatilpassingstiltak. 

Prosjektet skal også utarbeide ein modell for forankring og læring om klimatilpassing mellom storbykommunar og mindre nabokommunar basert på erfaringar frå både Trøndelagsnettverket og frå Østfoldnettverket.

Aust - og Vestlandet

To fylkeskommunar og 13 kommunar har motteke stønad frå årets tilskotsordning. Midlane fordeler seg jamt mellom byer og landkommunar og mellom små og større kommunar.

Vi har teke imot 22 søknader for om lag 10 millionar kroner. 

Bortsett frå Troms fylkeskommune og ein kommune i Trøndelag ligg alle kommunane på Vestlandet og Austlandet.

-Vi har ikkje motteke søknader frå kommunane i Nord-Noreg, men oppmodar sterkt kommunar i denne delen av landet til å søkje ved neste korsvei, seier Ellen Hambro.

Tildeling av tilskot 2017: 

Akershus:

  • Asker kommune, Utredning av flomtiltak i Hegga (flomtunnel) 

Buskerud:

  • Drammen kommune, Lokal overvannshåndtering, regnbed, Bolstadhagen
  • Lier kommune, Kunnskapsinnhenting til temaplan flom og overvann 
  • Nes kommune, Flom og ras - klimautfordringer i Nes

Hordaland:

  • Osterøy kommune, Flaumsonekartlegging for Lonevåg 
  • Fjell kommune, Aktsemdkart for overvatn og flaum
  • Odda kommune, Plan for flaum og skredfare

Oppland:

  • Gausdal kommune, Forsinket overflateavrenning, Follebu

Møre og Romsdal:

  • Ålesund kommune, Overvann- problemkartlegging i kunnskapsoppbygging 

Telemark:

  • Bø kommune, Flomsonekartlegging i Bø og Sauherad 

Troms:

  • Troms fylkeskommune, Skråbildefotografering, bedre beslutningsgrunnlag i klimatilpasningen 

Vest-Agder:

  • Kristiansand kommune, Klimatilpasningsstrategi 
  • Kristiansand kommune, Klimatilpasning - Grimsbekken 
  • Kvinesdal kommune, Bølgepåvirkning for deler av Fedafjorden 

Vestfold:

  • Sandefjord kommune, Klimatilpasning 

Østfold:

  • Østfold fylkeskommune, Nettverk for læring av klimatilpasning mellom kommuner 

Miljødirektoratet har i 2016 tildelt cirka seks millioner kroner i støtte fordelt på bortimot 30 kommuner.  

Målet med tilskuddsordningen er å styrke kommunenes kompetanse til å håndtere klimaendringene, og gjøre dem bedre rustet til å møte et varmere og våtere klima.

Tøff konkurranse

Interessen for å søke om tilskudd til arbeidet med klimatilpasning har vært stor. Tilskuddsordningen for 2016 er på litt over seks millioner, men det er søkt om støtte for mellom tre og fire ganger så mye. Til sammen har kommunene søkt om cirka 22 millioner kroner. I underkant av 30 prosjekter som vi mener best oppfylte kriteriene som er lagt til grunn for tilskuddsordningen, har fått tildelt midler.

Mye vann

Mer nedbør er en stor klimautfordring for mange kommuner. 2/3 av prosjektene som har fått innvilget støtte, dreier seg om utfordringer knyttet til vann i en eller annen form: flom, overvann, oversvømmelse, avrenning.

Voss kommune har for eksempel fått støtte til en mulighetsstudie for flomforebygging i Vossavassdraget. Flomkartlegging og forebygging går igjen hos flere av kommunene.

Stjørdal, Ås, Trøgstad, Horten og Stavanger er blant kommunene som har fått tilskudd til å jobbe med overvann.

Larvik kommune ønsker for eksempel å se på konsekvensene av å ta inn klimatilpasning fra start i planprosessen og har fått midler til sitt prosjekt «Byutvikling med blanke ark».

Meldal og Gjøvik kommune har blinket ut klimatilpasning i jordbruket for sine prosjekter. Kristiansand kommune har fått tilskudd til kompetanseheving hos innbyggene knyttet til egen beredskap og klimaendringer.

Prosjektene varierer i tematikk, de er spredt geografisk, i små og store kommuner, og involverer mange ansvarsområder i kommunene.

Tildeling av tilskudd 2016

  • Skedsmo kommune, Datamodell for avrenning, avløpsnett og vassdrag 
  • Odda kommune, Mulighetsstudie Opovassdraget 
  • Hemne kommune, Flomsonekartlegging
  • Trøgstad kommune, Overvannsanalyse i fbm kommuneplan 
  • Hordaland fylkeskommune, Klimaservice Hordaland (HORDAKLIM) 
  • Stavanger kommune, Mulighetsstudie overvann Sørmarka friområde 
  • Horten kommune, Overflatevann på terreng - modellering 
  • Melhus kommune Klimatilpasningstiltak Ler 
  • Larvik kommune Byutvikling med Blanke ark 
  • Nordland fylkeskommune, Klimaseminar 
  • Sarpsborg kommune, Kartlegging av flomveier for overflatevann 
  • Hedmark fylkeskommune, Kurs i klimatilpasning 
  • Nedre Eiker kommune, Overvann og framtidig regelverk sett i praksis 
  • Stjørdal kommune, Overvannshåndtering i tettsted 
  • Voss kommune Mulegheitstudie for flaumforebyggende tiltak i Vossavassdraget 
  • Vefsn kommune, Klimatilpasning i Vefsnaregionen 
  • Ås kommune, Lokale kunnskap og løsninger i overvannshåndtering 
  • Oslo kommune, Metodeutvikling for kartlegging av løsmasse 
  • Meldal kommune Klimatilpasning i jordbruket i vannområde Orkla 
  • Oppland fylkeskommune, Kurs i praktisk bruk av flomkart og videreutvikling 
  • Asker kommune, Utarbeidelse av kombinasjonsmodell 
  • Vestfold fylkeskommune, VÆR SMART POLITIKER - kurs om klimatilpasning 
  • Kristiansand kommune, Egenberedskap 
  • Gjøvik kommune, Seminar om klimatilpasning i landbruket 
  • Skien kommune, Kjørbekk- fra rør til landskap 
  • Røyken kommune, Flomkartlegging/flomsikringstiltak 

10 kommunar og fylkeskommunar fekk i 2015 tilskot frå Miljødirektoratet til å arbeide med klimatilpassing. Det var sett av til saman to millionar kroner.

Meir innsikt

Miljødirektoratet fekk inn 20 søknader til utlysinga for 2015. Med bakgrunn i kriteria for ordninga blei halvparten av søkjarane tildelt midlar. Årets tildeling skal ikkje gå til å finansiere sjølve gjennomføringa av fysiske klimatilpassingstiltak, til dømes etablering av regnbed som kan førebyggje flaum. Heller er det sjølve kunnskapen om eiga sårbarheit for klimaendringar kommunane får støtte til å arbeide med. Tre av prosjekta som har fått tilslag er leidde av fylkeskommunar, dei andre sju av kommunar. Kunnskap og erfaringar frå dei 10 prosjekta skal bidra til kompetanseheving i kommunane. Ein del innsikter og materiell frå prosjekta kan seinare overførast til andre kommunar.

Nedbør sentralt

Ekstremnedbør og handtering av overvatnet er tema for over halvparten av prosjekta. Særleg kommunane Aurland og Luster, Asker og Bærum og Hå og Klepp fokuserer på korleis ekstremnedbør kan skape situasjonar som kommunane må handtere der og då, men òg i form av klimatilpassing i arealplanlegginga. Oppland fylkeskommune går spesielt inn på korleis kommunar kan førebyggje nedbørsutløyste skred langs vegar. Overvatn er òg den tematiske inngangen for Vestfold fylkeskommune og Ringsaker kommune. I Hedmark er målet å heve kompetansen på blågrøne strukturar som held overvatn attende eller leier det trygt av stad.

Kurs om veg og klima

Oppland fylkeskommune set lupa på samanhengen mellom nedbør, veg og skred. I Gudbrandsdalen er kraftige regnbøyer blitt vanlegare, og ofte har dei ført til erosjonsskadar, flaumskred og ras. Fylkeskommunen knyter mange slike hendingar til vegar. Fordi kommunane er ansvarlege for å godkjenne bygging av skogsvegar, private vegar og kommunale vegar og har eit tilsynsansvar, vil fylkeskommunen kurse kommunale sakshandsamarar. Eit viktig mål er at kommunane skal kunne stille dei rette krava slik at vegbygginga ikkje aukar risikoen for flaum og skred. Opplegget skal seinare kunne brukast i andre landsdelar.

Strategiar for vatnet

Kommunane Hå og Klepp vil auke kunnskapen sin om korleis ekstremnedbør kan slå ut hjå dei og kva strategiar dei bør velje overfor vatnet som renn gjennom kommunane. På det flate Jæren har ikkje ekstremnedbør vore eit stort tema, men etter ein regnepisode i august 2014, tenker kommunane annleis. Medan Hå har mange godt synlege vassdrag, har Klepp lukka vatnet inne. «Tvinger klimaendringane kommunen til å tenke meir på 200-årshendingar (ekstremnedbør/flaum) enn å gjenopprette gode hydrologiske forhold i kultur‐ og bylandskapet?» skriv Klepp kommune i søknaden. Kommunane hentar inn fagkunnskap frå eit tysk hydrologimiljø og byggjer parallelt opp eigen kompetanse på området.

Tildeling 2015:

  • Aurland kommune, Ekstremnedbør og klimatilpassing i kommunar 
  • Bærum kommune, Skybrottsplan i Asker og Bærum 
  • Gjøvik kommune, Seminar om klimatilpassing i Oppland 
  • Hordaland fylkeskommune, Klimaservice Hordaland 
  • Klepp kommune, Ulike strategiar for flaumhandtering i kommunane Hå og Klepp 
  • Larvik kommune, Identifisering av scenario ved klimaendringar 
  • Oppland fylkeskommune, Kurs i sakshandsaming av vegsaker – med fokus på klimatilpassing 
  • Ringsaker kommune, Kompetanse Hedmarken overvatn og blågrøn struktur 
  • Trondheim kommune, Klimasårbarheit for Trondheim og Sør-Trøndelag 
  • Vestfold fylkeskommune, Rettleiar for handtering av overvatn i kommunane